Żylaki kończyn dolnych

Żylaki kończyn dolnych-to wydłużone i poszerzone żyły powierzchowne, o charakterystycznym krętym przebiegu. Powstają w wyniku utraty sprężystości przez ściany naczynia, co zmniejsza ich odporność na rozciąganie, lub w wyniku niewydolności zastawek żylnych. Krew zamiast płynąć w kierunku serca cofa się i zalega w żyłach. Dochodzi wówczas do poszerzenia naczynia. Żylaki są objawem przewlekłej niewydolności żylnej. Jest to zespół objawów będących wynikiem długotrwałego poszerzenia naczyń żylnych,  związanego z tym wzrostem ciśnienia żylnego i zastojem krwi w układzie żylnym.

Jest to bardzo powszechna choroba, dotyczy 47% kobiet i 37% mężczyzn w Polsce.

Nieleczone żylaki kończyn dolnych mogą prowadzić do rozwoju kolejnych stadiów przewlekłej niewydolności żylnej- mogą wystąpić obrzęki nóg, przebarwienia skórne i stwardnienie skóry, a nawet powstać owrzodzenia.

Do diagnostyki przewlekłej niewydolności żylnej stosowane jest USG doppler.

Czynniki ryzyka:

  • czynniki dziedziczne – statystyczne ryzyko rozwoju żylaków u osoby, której jedno z rodziców ma żylaki wynosi 42%, jeśli oboje – ryzyko wzrasta do 89%
  • ciąża (każda ciąża niesie ryzyko rozwoju żylaków i każda następna je dodatkowo zwiększa)
  • otyłość
  • praca w pozycji siedzącej lub stojącej, doprowadzająca do zastoju krwi w żyłach kończyn dolnych
  • zaparcie
  • płaskostopie
  • przyjmowanie doustnych środków antykoncepcyjnych
  • wysoki wzrost.

Objawy podmiotowe:

  • uczucie ciężkich nóg,
  • kurczowe bóle łydek, uczucie rozpierania łydek;
  • ból wzdłuż przebiegu żyły;
  • parestezje;
  • zespół niespokojnych nóg;
  • świąd skóry.

Leczenie:

-zachowawcze:

  • zmiana trybu życia (zwiększenie aktywności fizycznej zwłaszcza spacery, jazda na rowerze, pływanie, unikanie zaparć)
  • odpowiednie stanowisko pracy (podnóżki, unikanie przebywania długotrwałego bez ruchu, a gdy nie jest to możliwe – wykonywanie ćwiczeń umożliwiających pracę mięśni łydek
  • leczenie uciskowe- kompresjoterapia
    • masaż uciskowy)
  • leczenie farmakologiczne- pomimo że nie ma przekonywających dowodów skuteczności takiego leczenia, stosuje się leki oparte na wyciągu z kasztanowca, rutynie, diosminie, hesperydynie, escynie, celem zmniejszenia dolegliwości (uczucie ciężkości nóg, kurcze, obrzęki). Leki doustne jednak nie spowalniają, ani nie leczą choroby.

-zabiegowe:

  1. tele i weneangiektazje- można stosować skleroterapię lub laseroterapię
  2.  żylaki- wyróżniamy dwie grupy zabiegów- klasyczne- chirurgiczne oraz wewnątrznaczyniowe. Zabieg klasyczny polega na przecięciu skóry w pachwinie, wypreparowaniu ujścia żyły odpiszczelowej, podwiązaniu jej i przecięciu, a następnie jej usunięciu na długim odcinku (tzw. stripping). Mniejsze żylaki można usuwać z milimetrowych nacięć skóry, to tzw mikroflebektomia. Ideą zabiegów wewnątrznaczyniowych jest zamknięcie światła żyły „od środka”. Żyłę nakłuwa się najczęściej na łydce i wprowadza do środka włókno lasera (EVLT), cewnik emitujący fale radiowe (EVRF) lub parę wodną (SVS). Cewniki przeprowadza się wewnątrz żyły do wysokości pachwiny i cofając go, od środka zamyka się żyłę.

Obydwie metody są porównywalne co do skuteczności, dają wyleczenie w ponad 90% przypadków. Oczywiście mogą wystąpić nawroty choroby, dlatego ważna jest okresowa kontrola i stosowanie profilaktyki.

Najnowszą metodą leczenia żylaków jest ich klejenie. Do chorej żyły, za pomocą przypominającego pistolet urządzenia, podaje się klej  tkankowy. Zamyka on światło naczynia i zapoczątkowuje proces jego zarastania. Zabieg można wykonać w poradni, nie ma potrzeby znieczulania pacjenta. Normalną aktywność można już podjąć w dniu zabiegu. Niewskazana jest jedynie bardzo intensywna aktywność fizyczna.